Veel paardeneigenaars vragen zich af of mestonderzoek in de winter wel zinvol is. Het korte antwoord is: ja.

Ook al lijkt het besmettingsrisico lager dan in het weideseizoen, toch kan een winteronderzoek belangrijke informatie opleveren voor de gezondheid van je paard én voor een doordacht ontwormingsbeleid.

Wat verandert er in de winter?

In de winter zijn de omstandigheden buiten minder gunstig voor de ontwikkeling van wormeieren en larven. Lage temperaturen en vorst zorgen ervoor dat:

• de ontwikkeling van larven op de weide vertraagt of stilvalt
• het besmettingsrisico via gras en bodem meestal lager ligt

Dat betekent echter niet dat wormen automatisch verdwijnen.

Wormen verdwijnen niet vanzelf

Hoewel de omgeving minder gunstig is, kunnen volwassen wormen nog steeds aanwezig zijn in het maagdarmstelsel van het paard. Deze wormen kunnen:

• eieren blijven produceren (soms in lagere aantallen)
• een bestaande besmetting in stand houden
• ongemerkt bijdragen aan gezondheidsproblemen

Zonder mestonderzoek is het onmogelijk om te weten of en in welke mate dit het geval is.

Waarom mestonderzoek in de winter nuttig is

Een mestonderzoek in de winter kan verschillende doelen dienen:

1. Controlemeting

Heeft je paard in het najaar of begin van de winter een ontworming gekregen? Dan is een mestonderzoek ideaal om na te gaan of deze behandeling effectief was.

2. Nulmeting voor het nieuwe jaar

Januari en februari zijn rustige maanden waarin veel paarden minder wisselen van weide of stal. Dat maakt deze periode geschikt om een startmeting te doen, zodat je met een duidelijk beeld het nieuwe weideseizoen ingaat.

3. Onderbouwd ontwormen

Door in de winter te testen:

• vermijd je onnodig ontwormen
• draag je bij aan het beperken van resistentie
• stem je behandelingen beter af op het individuele paard

Gericht ontwormen begint met meten, ook buiten het klassieke weideseizoen.

Geldt dit ook voor paddockpaarden?

Ja. Paarden die voornamelijk op paddock staan, lopen vaak een ander maar niet nul risico. Ook hier kunnen:

• bestaande besmettingen aanwezig blijven
• herbesmettingen optreden via mest in de leefomgeving

Een winteronderzoek geeft ook voor deze paarden waardevolle informatie.

Wanneer is een winteronderzoek minder zinvol?

In uitzonderlijke gevallen, bijvoorbeeld bij:

• zeer recente ontworming
• paarden die al langere tijd negatief testen

kan het nut beperkter zijn. Ook dan kan overleg helpen om te bepalen wat op dat moment het beste is.

Geeft mestonderzoek in de winter informatie over de infectiedruk op de weide?

Dat is een belangrijke nuance. Een mestonderzoek in de winter geeft geen volledig beeld van de actuele infectiedruk op de weide.

De reden daarvoor is eenvoudig:

• in de winter overleven en ontwikkelen wormlarven zich veel minder goed buiten
• ei aantallen in de mest weerspiegelen vooral wat in het paard aanwezig is, niet wat er op dat moment op de weide leeft

Met andere woorden: een lage of negatieve uitslag in de winter betekent niet automatisch dat de weide volledig ‘veilig’ is.

Wat het onderzoek wél toont:

• de wormlast van het paard zelf
• of het paard eieren uitscheidt die, zodra de omstandigheden gunstiger worden, opnieuw kunnen bijdragen aan besmetting van de weide

Hoe past winteronderzoek dan in weidebeheer?

Hoewel het geen directe meting is van de infectiedruk op de weide, is wintermestonderzoek wel een waardevol onderdeel van preventief weidebeheer.

Door in de winter te testen:

• breng je dragers van wormen in kaart vóór het weideseizoen
• beperk je de opbouw van infectiedruk in het voorjaar
• kan je gerichter beslissen of een behandeling nodig is vóór paarden opnieuw intensiever de weide op gaan

Zo helpt winteronderzoek vooral om toekomstige besmetting te voorkomen, eerder dan om de huidige toestand van de weide te beoordelen.

Conclusie

Mestonderzoek in de winter geeft vooral inzicht in wat er in het paard leeft, niet in wat er op dat moment op de weide aanwezig is. Het is dus geen rechtstreekse meting van de infectiedruk op de weide, maar wel een belangrijk hulpmiddel om die infectiedruk in het komende seizoen onder controle te houden.

Wie winteronderzoek gebruikt als voorbereiding op het voorjaar, werkt preventief en onderbouwd aan de gezondheid van zijn paard.